Thailand Web Stat Truehits.net
หน้าหลัก > สุขภาพร่างกาย > กระดูกสันหลังเสื่อม และการออกกำลังกาย

กระดูกสันหลังเสื่อม และการออกกำลังกาย

จำนวนคนดู 338 คน | เผยแพร่เมื่อ 13 พ.ค. 2558 เวลา 14:30 น.

กระดูกสันหลังเสื่อม - กระดูกสันหลังเป็นอวัยวะที่มีโครงสร้างสลับซับซ้อน มีหน้าที่หลักคือ ป้องกันไขสันหลัง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของระบบประสาทที่ควบคุมสั่งการให้มีการทำงานของกล้ามเนื้อแขนและขา
นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ส่งผ่านแรงหรือน้ำหนักตัวจากศีรษะ ลำตัว เพื่อไปยังกระดูกสันหลังและกระดูกขาทั้งสองข้าง แต่กระดูกสันหลังระดับเอวนั้นเป็นส่วนของร่างกายที่ต้องรับน้ำหนักตัวมากที่สุด และในเกือบทุกอิริยาบถการเคลื่อนไหว ไม่ว่าจะเป็นในท่านั่ง ยืน หรือเดิน ซึ่งเป็นกิจกรรมส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวันของมนุษย์เราที่มิอาจหลีกเลี่ยงได้ จะเป็นสาเหตุของอาการ กระดูกสันหลังเสื่อม ในที่สุด

กระดูกสันหลังเสื่อม

ในส่วนความแข็งแรงมั่นคงของกระดูกสันหลังนั้นประกอบด้วยปัจจัยทั้งภายในและภายนอกได้แก่ ตัวหมอนรองกระดูกสันหลัง เอ็น ผังผืด โดยรอบข้อรวมทั้งกล้ามเนื้อหลังซึ่งมีหลายชั้น และเรียงตัวประสานกันอย่างเป็นระเบียบ ในผู้ที่มีปัญหากระดูกสันหลังระดับเอวเสื่อมนั้น ไม่ว่าจะเกิดจากท่าทางการใช้งานที่ไม่ถูกต้องในกิจวัตรประจำวัน ซึ่งสะสมมาเป็นเวลานานหลายสิบปี อาจเกิดจากเคยได้รับอุบัติเหตุกระดุกหัก กระดูกเคลื่อน หรือเป็นจากความเปลี่ยนแปลงทางสรีระวิทยาตามวัย หรือเกิดจากหลายๆปัจจัยรวมกันก็ตาม มักพบว่าตัวกระดูกสันหลัง และอวัยวะโดยรอบข้างเคียงมีกรเปลี่ยนแปลง ทำให้สูญเสียความมั่งคงของข้อกระดุกสันหลังไป และก่อให้เกิดอาการปวดหลัง ซึ่งอาจปวดตลอดเวลา ปวดเป็นๆหายๆหรือปวดมากเวลาเดิน เป็นต้น อาการปวดหลังนี้เป็นปัญหาสุภาพที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานหนัก หรือก้มๆเงยๆตลอดเวลาอาการนี้มักก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานและรบกวนชีวิตประจำวันของผู้ป่วย

นอกจากตัวกระดูกที่เป็นสาเหตุของอากรปวดหลังในผู้ป่วยโรคกระดุกหลังเสื่อมแล้ว ยังอาจมีปัญหาของกล้ามเนื้อหน้าท้องและกล้ามเนื้อหลังร่วมด้วย ได้แก่ กล้ามเนื้อหลังยึดติด กล้ามเนื้อหน้าท้องอ่อนแรงซึ่งอาจเป็นผลของโรคหรือเป็นผมมาจากการไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน อาการกล้ามเนื้อตึงยึด เป็นเหตุให้อาการปวดหลังเพิ่มมากขึ้น และนอกจากนี้อาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง ยังส่งผลกลับไปทำให้แรงกระทำต่อข้อเพิ่มขึ้น และมีผลกระทบต่อความมั่งคงของกระดูกสันหลังด้วย

ดังนั้นการบริหารกล้ามเนื้อในผู้ป่วยกระดูกสันหลังระดับเอวเสื่อมนั้นคงต้องประกอบด้วยการบริหารกล้ามเนื้อหลังและกล้ามเนื้อหน้าท้องร่วมกัน ได้แก่

การบริหารเพื่อเพิ่มความแข็งแรงกล้ามเนื้อหน้าท้อง โดยให้ผู้ป่วยนอนหงาย ชันเข่าสองข้าง แขม่วหน้าท้องให้หลังกดพื้นเตียง กระดูกเชิงกรานเล็กน้อย เกร็งกล้ามเนื้อหน้าท้องและแก้มก้นนานประมาณ 10 วินาที โดยนับ1-10 เบาๆ ถ้าทำไม่ถูกต้อง หลังจะลอยจากพื้นเตียง ในกรณีที่ไม่สามารถทำได้ อาจใช้การนอนชันเข่าสองข้างและขมิบก้นแทนได้

การบริหารเพื่อเหยียดกล้ามเนื้อหลัง โดยให้ผู้ป่วยนอนหงาย เอามือช้อนใต้เข่า ให้งอ ชิดหน้าอกทีละข้างหรือสองข้างก็ได้ ท่านี้จะช่วยเหยียดกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างได้ดีมาก หรืออาจให้ผู้ป่วยนอนหงายชันเข่าข้างหนึ่ง และเหยียดเข่าด้านตรงข้าม ยกขาข้างที่เหยียดขึ้นสูงจากพื้นประมาร 1-2 ฟุต เกร็งนับ 1-10 เบาๆ แล้วสลับข้างทำเหมือนกันท่านี้จะช่วยเหยียดกล้ามเนื้อหลังส่วนลาสง และเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อต้นขาด้วย

การบริหารเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลัง  ทำโดยการนอนคว่ำ ใช้หมอนหนุนหน้าท้องแล้วเอามือยันพื้นเตียง เกร็งค้างนับ 1-10 ถ้าทำได้ให้ทำ 10-20 ครั้ง ต่อชุด วันละ 2-3 ชุดอย่างน้อย ทำมากกว่านี้ได้ตามความสามารถของแต่ละคน ในบางรายที่สามารถทำท่านี้ได้ดีแล้ว อาจยกแขนทังสองข้างไปข้างหน้า ซึ่งทำค่อนข้างยากกว่า โดยทั่วไปแนะนำท่ามือยันพื้นเตียงมากกว่า ท่านี้นอกจากเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลังแล้ว ยังช่วยกระตุ้นการสร้างเนื้อกระดูกซึ่งเหมาะใช้สำหรับผู้ที่ปัญหากระดูกสันหลังบางหรือกระดูกยุบก็ได้

การบริหารทุกท่าให้เกร็งค้างนับ 1-10 (หรือน้อยกว่านี้ถ้าทำไม่ได้)ให้ทำ10-20 ครั้ง/ชุด วันละ3-4 ชุด ห้ามกลั้นหายใจเวลาบริหาร เพราะจะทำให้ความดันโลหิตขึ้นสูงได้ขณะทำควรออกเสียงนับเบาๆ และไม่ควรบริหารในช่วงหลังอาหารใหม่ๆ ควรทำตอนท้องว่าง คือก่อนอาหาร หรือหลังอาหารไปแล้วประมาณ 2 ชั่วโมง

แพทย์จะเลือกให้บริหารท่าใด ขึ้นกับผู้ป่วยรายนั้นมีปัญหาที่ตรงไหน เช่น บางคนอ้วนกล้ามเนื้อหน้าท้องอ่อนแรง ทำให้ปวดหลัง ก็จะเลือดท่า1 หรือในรายที่มีกล้ามเนื้อหลังตึงมากอาจต้องให้ใช้ท่า 3 เป็นต้น

นอกจากการบริหารท่าต่างๆ ดังกล่าวข้างต้น ซึ่งเป็นการบริหารกล้ามเนื้อเฉพาะส่วนแล้วผู้ป่วยกระดูกสันหลังระดับเอวเสื่อมนั้น ยังสามารถเลือกออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของระบบหัวและปอด หรือเพิ่มความฟิตพร้อมของร่างกาย โดยเลือกการว่ายน้ำครั้งละ 20-30 นาที 3-5 ครั้ง ต่อสัปดาห์ ก็จะดีมากสำหรับผู้ป่วยโรคนี้ แต่ถ้าไม่สะดวกอาจเลือกใช้การเดินหรือถีบจักรยานก็ได้ แต่ไม่แนะนำเรื่องการวิ่ง เนื่องจากแรงกระแทกต่อข้อกระดุกสันหลังสูงมาก ซึ่งเป็นผลเสียมากกว่าผลดี

อย่างไรก็ตาม การออกกำลังกายไม่ใช่คำตอบเพียงอย่างเดียว สำหรับการดูแลผู้ป่วยกระดูกสันหลังระดับเอวเสื่อม แนวทางรักษาที่นอกจากการบริหารกล้ามเนื้อ ยังอาจต้องพิจารณาอย่างอื่นด้วย ได้แก่ การใช้ความร้อนประคบเพื่อคลายกล้ามเนื้อ การทำกายภาพบำบัดโดยการดึงหลัง การใช้สนับเอวหรือแนะนำวิธีการใช้หลังที่ถูกต้องและเหมาะสมกับกิจกรรมต่างๆในชีวิตประจำวัน เป็นต้น จึงจะทำให้ผลการรักษาผู้ป่วยดีขึ้น

ความเห็น 0 รายการ


บทความที่เกี่ยวข้อง